Home / Gidsen
Gezondheid en fitness

Is zwemmen gezond?

Door het team van Find My Swimming Pool· Bijgewerkt · 6 min lezen
Grove Swim & Sports Centre, Dundee
Grove Swim & Sports Centre, Dundee. Twee zwemmers met badmuts en zwembril kletsen aan de badrand tussen de baantjes door.

Zwemmen is een van de weinige sporten waarmee je op je 8e of je 80e kunt beginnen. Het traint je hart en de meeste spieren, terwijl het water je gewicht draagt. Dit doet zwemmen voor je lichaam, hier schiet het tekort, en zo weet je of je eerst met een arts moet overleggen.

Het korte antwoord

Ja. Zwemmen is een aerobe training voor je hele lichaam die je hart, longen en de meeste grote spiergroepen traint, met heel weinig belasting voor je gewrichten. De NHS rekent zwemmen tot intensieve beweging, dus 75 minuten per week voldoet aan de richtlijn voor volwassenen. Een groot Brits onderzoek koppelde regelmatig zwemmen aan een lager risico op vroegtijdig overlijden en op overlijden door hartziekte. De zwakke punten zijn de geringe belasting van je botten en het risico op verdrinking als je niet goed kunt zwemmen. Voor de meeste mensen is het een van de veiligste manieren om je hele leven actief te blijven.

Wat zwemmen doet voor je lichaam

Bij zwemmen moeten je hart en longen zorgen voor een constante aanvoer van zuurstof naar spieren die allemaal tegelijk werken. Je benen trappen, je armen en rug trekken, en je core houdt je horizontaal in het water. Daardoor kun je na 30 minuten zwemmen vermoeider zijn dan na 30 minuten wandelen, ook als je nooit buiten adem raakte.

  • Hart en longen. Rustig baantjes zwemmen is aerobe training, het soort dat je conditie in een paar weken verbetert. Ademen op een vast ritme leert je ook je ademhaling te beheersen.
  • Spieren. Schouders, rug, borst, armen, core, heupen en benen werken allemaal mee. De weerstand van het water is mild bij lage snelheid en neemt snel toe als je harder gaat. Onze gids over welke spieren je traint met zwemmen zet dit per slag op een rij.
  • Gewrichten. Het water draagt een groot deel van je lichaamsgewicht, dus er komen geen klappen op je knieën en heupen. Daarom is zwemmen populair bij mensen die zwaarder, ouder, geblesseerd of stijf zijn.
  • Stemming en slaap. Veel zwemmers vinden het ritme van baantjes zwemmen rustgevend. De CDC wijst erop dat bewegen in het water zowel mentale als lichamelijke voordelen heeft. Zie zwemmen en mentale gezondheid.
Zwemmers in banen in Piscine Josephine Baker in Parijs bij schemering
Piscine Joséphine Baker, Paris. Baantjeszwemmers in een drijvend zwembad op de Seine bij zonsondergang.

Wat het onderzoek laat zien

Het bekendste onderzoek is een analyse uit 2017 van 80.306 volwassenen in Engeland en Schotland, gepubliceerd in het British Journal of Sports Medicine. Mensen die zeiden dat ze zwommen hadden tijdens de follow-up een hazard ratio van 0,72 voor overlijden door welke oorzaak dan ook, vergeleken met mensen die niet zwommen. Dat is ongeveer 28% minder risico. Voor overlijden door hart- en vaatziekten was de hazard ratio 0,59, ongeveer 41% lager (Oja en collega's, 2017).

Houd twee dingen in gedachten. Ten eerste was dit een observationeel onderzoek. Mensen die zwemmen kunnen op andere punten verschillen van mensen die niet zwemmen, zoals inkomen of algemene gezondheid, ook nadat de onderzoekers daarvoor hadden gecorrigeerd. Ten tweede lieten hardlopen en voetbal in hetzelfde onderzoek geen significant verband zien met minder sterfte. Dat zegt meer over wie er meededen dan dat hardlopen slecht voor je zou zijn.

De bredere boodschap van bewegingsonderzoek is eenvoudig: regelmatige matige of intensieve beweging van bijna elke soort verlaagt je risico op hartziekte, diabetes type 2 en diverse andere langdurige aandoeningen. Zwemmen is een goede manier om daaraan te komen. Onze gids over de voordelen van zwemmen loopt het onderzoek per onderwerp door.

Hoeveel zwemmen telt

De NHS-richtlijnen voor volwassenen van 19 tot 64 jaar vragen minstens 150 minuten matige beweging per week, of 75 minuten intensieve beweging, plus spierversterkende oefeningen op minstens twee dagen. De NHS rekent zwemmen tot intensieve beweging en aquarobics tot matige beweging (NHS-richtlijnen voor beweging).

In de praktijk hangt de intensiteit af van hoe je zwemt. Baantjes waarbij je tussen twee ademhalingen maar een paar woorden kunt zeggen, zijn intensief. Een rustige schoolslag waarbij je met iemand in de baan naast je kunt kletsen, zit dichter bij matig. Een verstandig doel ziet er zo uit:

Hoe je zwemtGlobaal doel per week
Rustige baantjes, flink hijgend75 minuten, bijvoorbeeld drie keer 25 minuten zwemmen
Makkelijke baantjes met pauzes150 minuten, bijvoorbeeld vijf keer 30 minuten zwemmen
AquarobicslesTelt als matig; combineer met andere beweging

Je kunt zwemmen combineren met wandelen, fietsen of iets anders. Onze gids over hoe vaak je moet zwemmen heeft voorbeeldschema's per week.

Waar zwemmen tekortschiet

Zwemmen is niet perfect, en het helpt om de zwakke plekken te kennen.

  • Botten. Omdat het water je gewicht draagt, belast zwemmen je botten nauwelijks. Botten reageren op impact en gewichtdragende inspanning. Vind je botgezondheid belangrijk, voeg dan wandelen, hardlopen, traplopen of krachttraining toe.
  • Techniek beperkt de inspanning. Als je maar een paar baantjes kunt zwemmen voordat je stopt, houd je je hartslag misschien niet lang hoog. Lessen lossen dit sneller op dan alleen hard werken. Zie leren zwemmen als volwassene.
  • Schouders. Veel borstcrawl met een slechte techniek kan je schouders irriteren. Afwisselen van slagen en rustig opbouwen helpt.
  • Zwembadwater. Chloor kan je huid en haar uitdrogen en je ogen irriteren. Spoel je af na het zwemmen en draag een zwembril.

Wie eerst moet overleggen

De meeste mensen kunnen zonder medische keuring beginnen met zwemmen. Overleg met je huisarts of arts voordat je begint als je een hartaandoening hebt, pijn op de borst of flauwvallen tijdens inspanning hebt gehad, epilepsie hebt die niet goed onder controle is, of kort geleden een operatie of een open wond hebt gehad. Heb je astma, houd je inhalator dan aan de badrand. Voel je in het water pijn op de borst, plotselinge kortademigheid of duizeligheid, stop dan, ga eruit en waarschuw een badmeester.

Zwem waar een badmeester is. Kramp, een slok water of gewoon vermoeidheid kan iedereen overvallen. Een openbaar zwembad met toezicht is de veiligste plek om aan je conditie te werken, zeker als je nieuw bent in het zwemmen of na jaren terugkeert.

Zo begin je

  1. Kies een zwembad met een banenzwemuur die bij je snelheid past. De meeste openbare zwembaden geven banen aan als langzaam, gemiddeld en snel.
  2. Begin met 20 minuten. Zwem een baan, rust zo nodig uit aan de kant en zwem dan de volgende.
  3. Voeg elke week een paar minuten toe tot je 30 tot 45 minuten zwemt zonder lange pauzes.
  4. Wissel je slagen af. Rugslag compenseert de voorwaartse trekbeweging van borstcrawl en schoolslag.

Lees de etiquette bij banenzwemmen voor je eerste banenzwemuur. Steden met de meeste openbare zwembaden in onze gids:

Veelgestelde vragen

Is zwemmen beter dan de sportschool?

Dat hangt af van je doel. Zwemmen traint je hart en spieren tegelijk met weinig belasting voor je gewrichten, maar het doet weinig voor sterke botten. Veel mensen doen allebei: zwemmen voor de conditie en gewichten voor kracht en botten.

Is het gezond om elke dag te zwemmen?

Voor de meeste mensen wel, zolang je de inspanning afwisselt en rust neemt als je uitgeput bent of je schouders pijn doen. Elke dag rustig zwemmen is prima; zware trainingen hebben hersteldagen nodig.

Is zwemmen goed voor ouderen?

Ja. Het water draagt je gewicht, wat makkelijker is voor stijve gewrichten, en veel zwembaden hebben rustigere uren voor volwassenen of 50-plussers. Voeg wat gewichtdragende beweging toe voor je botten.

Maakt chloor zwemmen ongezond?

Nee. Het chloorgehalte in zwembaden is afgestemd op het doden van ziektekiemen en is veilig om in te zwemmen. Het kan je ogen irriteren en je huid uitdrogen, dus draag een zwembril en spoel je af na het zwemmen.