Is chloor in het zwembad slecht voor je?
Door het team van Find My Swimming Pool·
Bijgewerkt ·
6 min lezen
Zwem je vaak, dan merk je chloor op je huid, in je haar en soms op je borst. Het is een redelijke vraag of het kwaad kan. Voor de meeste zwemmers is het korte antwoord geruststellend, al zijn er een paar groepen die beter wat voorzichtiger kunnen zijn.
Het korte antwoord
Voor de meeste mensen is chloor in de hoeveelheden die goed beheerde zwembaden gebruiken niet slecht, en wegen de gezondheidsvoordelen van zwemmen ruimschoots op tegen de risico's. Het kan je huid en haar uitdrogen en je ogen irriteren. De grotere zorg is niet chloor zelf, maar chlooraminen en andere bijproducten die ontstaan als chloor reageert met zweet en urine. Onderzoek koppelt zware blootstelling, vooral bij topzwemmers en jonge baby's in binnenbaden, aan ademhalingsklachten en allergie. Over kanker is het bewijs niet eenduidig.
Hoeveel chloor er in een zwembad zit
De chloorwaarden in zwembaden zijn laag. De CDC noemt voor zwembaden een gangbare marge van 1 tot 4 parts per million (ppm) vrij chloor. Ter vergelijking: de richtwaarde van de Wereldgezondheidsorganisatie voor vrij chloor in drinkwater is 5 mg per liter, wat gelijk is aan 5 ppm, en het meeste behandelde kraanwater bevat 0,2 tot 1 mg per liter (WHO-factsheet over chloor). Met andere woorden: een goed beheerd zwembad is sterker dan kraanwater maar blijft onder de waarde die de WHO voor drinkwater accepteert, en je slikt er veel minder van in.
Problemen ontstaan als de waarden niet kloppen, of als het water slecht wordt beheerd en bijproducten zich ophopen. Onze gids over wat er in zwembadwater zit gaat dieper in op de streefwaarden.
Veelvoorkomende, lichte effecten
- Droge huid. Chloor haalt een deel van de natuurlijke oliën van je huid. Vaste zwemmers krijgen vaak een droge of jeukende huid, vooral in de winter. Zie chloor en je huid.
- Opvlammend eczeem. Sommige mensen met eczeem merken dat gechloreerd water het erger maakt; anderen merken weinig verschil.
- Droog of groen haar. Chloor droogt je haar uit, en koper in het water kan blond haar groen kleuren. Zie je haar beschermen tegen chloor.
- Rode, prikkende ogen. Meestal door chlooraminen of een pH die niet klopt, niet door chloor alleen. Zie waarom je ogen rood worden in het zwembad.
- Hoesten of een benauwde borst in een bedompt binnenbad, door chlooraminen in de lucht.
Al deze klachten verdwijnen meestal snel als je uit het water bent en hebt gedoucht.
Chlooraminen en andere bijproducten
Als chloor in aanraking komt met zweet, urine, huidcellen en cosmetica, ontstaan nieuwe verbindingen die desinfectiebijproducten heten. De bekendste zijn chlooraminen, die een binnenbad zijn scherpe geur geven, en trihalomethanen.
Volgens de CDC irriteren chlooraminen de ogen, huid en luchtwegen, kunnen ze in de lucht boven het water een gas vormen, en kunnen ze astma-aanvallen uitlokken. Omdat ze zwaarder zijn dan lucht, hopen ze zich op vlak boven het wateroppervlak, precies waar zwemmers ademen.
Een overzichtsstudie uit 2011 in het International Journal of Hygiene and Environmental Health bekeek het onderzoek naar deze bijproducten. Daaruit bleek dat veel onderzoeken wijzen op een risico op allergie en ademhalingsklachten, vooral voor baby's en topzwemmers, en dat het bewijs over kanker nog omstreden is. De risicobeoordelingen die de studie besprak, wezen niet op een verhoogd risico voor gewone zwemmers, al wezen de auteurs op gaten in de gegevens.
Een sterke geur betekent een vies zwembad, geen schoon. Een goed beheerd zwembad ruikt nauwelijks. Een scherpe "chloorlucht" betekent dat er chlooraminen zijn opgehoopt, meestal door te veel zwemmers die niet hebben gedoucht en te weinig frisse lucht. Zie waarom zwembaden naar chloor ruiken.
Wie beter voorzichtig kan zijn
- Mensen met astma. Veel mensen met astma zwemmen zonder problemen en hebben er baat bij. Maar een slecht geventileerd zwembad met veel chlooraminen kan klachten uitlokken. Neem je noodinhalator mee, en kies bij voorkeur buitenbaden of zwembaden die fris ruiken.
- Topzwemmers en heel vaak zwemmende mensen, die uren per dag de lucht vlak boven het water inademen.
- Baby's en peuters in binnenbaden, van wie de luchtwegen nog in ontwikkeling zijn. Korte bezoeken aan goed geventileerde zwembaden zijn verstandig.
- Zwembadpersoneel dat lange diensten aan de badrand draait.
Merk je na het zwemmen een piepende ademhaling, een aanhoudende hoest of huidreacties die steeds terugkomen, ga dan naar een arts en vertel hoe vaak je zwemt.
Werken met zwembadchemicaliën is een ander verhaal. Geconcentreerde chloorproducten kunnen brandwonden veroorzaken en giftig gas vrijmaken als ze verkeerd worden gemengd. De CDC meldt in de VS ongeveer 4.500 bezoeken aan de spoedeisende hulp per jaar door letsel met zwembadchemicaliën. Dat is een risico voor mensen die zwembaden behandelen, meestal thuis, niet voor zwemmers in een openbaar zwembad.
Zo beperk je je blootstelling
- Douche voordat je gaat zwemmen. Minder zweet en lotion in het water betekent minder chlooraminen.
- Douche na het zwemmen en smeer je huid in.
- Draag een zwembril en een badmuts.
- Kies zwembaden die fris ruiken. Buitenbaden en zwembaden met uv- of ozonbehandeling hebben meestal minder chlooraminen. Zie zwembaden met uv en ozon.
- Waarschuw het personeel als de lucht sterk naar chemicaliën ruikt of je laat hoesten. De CDC raadt zwemmers aan dit te melden.
Aquacentrum Šutka
Prague · Binnenbad van 50 m
Newcastle City Baths
Newcastle · Banenzwemmen voor volwassenen
Ian Thorpe Aquatic Centre
Sydney · Binnenbad van 50 m
Veelgestelde vragen
Is het slecht om elke dag in chloorwater te zwemmen?
Voor de meeste mensen niet. Dagelijkse zwemmers krijgen vaak een droge huid en droog haar, en daar helpen een douche en een crème tegen. Heb je astma, let dan op hoe je je voelt in binnenbaden en kies goed geventileerde.
Veroorzaakt chloor kanker?
Er is geen duidelijk bewijs dat zwemmen in gechloreerde zwembaden kanker veroorzaakt. Van sommige bijproducten wordt vermoed dat ze kankerverwekkend zijn en er loopt nog onderzoek, maar het bewijs wordt omstreden en niet eenduidig genoemd.
Is het slecht om zwembadwater in te slikken?
Een paar slokken zijn chemisch gezien niet schadelijk. Het grotere risico zijn ziektekiemen, dus slik zo min mogelijk water in en zwem niet met diarree. Zie onze gids over zwembadwater inslikken.
Zijn zoutwaterbaden beter dan chloorbaden?
Zoutwaterbaden bevatten ook chloor, gemaakt uit het zout. Sommige mensen vinden dat het water zachter aanvoelt, maar de chemie in het water is grotendeels hetzelfde.